Aktualne brzmienie należy weryfikować w jednolitym tekście ustawy (Dz.U. 2025 poz. 775).

„Zawód medyczny” – odwołanie do ustaw systemowych

Przy ocenie, czy dana osoba „wykonuje zawód medyczny”, organy i sądy odwołują się do regulacji sektorowych i statusu danej profesji (np. diagnosty laboratoryjnego). To nie oznacza, że każda czynność wykonywana przez taką osobę jest zwolniona – liczy się związek ze świadczeniem opieki medycznej w ramach kompetencji zawodu.

Sprawa, która ustawiła praktykę: NSA z 28.10.2025 r., I FSK 1730/22

Stan faktyczny (podolog z dyplomem technika analityki medycznej)

Podatniczka prowadzi gabinet podologiczny (konsultacje, pedicure medyczny, zabiegi laserowe, usuwanie kurzajek, badania mykologiczne i bakteriologiczne). Wskazała, że ma tytuł technika analityki medycznej i wszystkie usługi mają charakter medyczny, więc korzystają ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT.

Rozstrzygnięcie WSA i zmiana przez NSA

WSA w Poznaniu (I SA/Po 1055/21) przyznał rację podatniczce. NSA jednak uchylił ten wyrok i przesądził, że nie wszystkie jej czynności są zwolnione. Klucz: trzeba działać w ramach własnego zawodu.

Kluczowa teza NSA: zwolnienie tylko „w ramach wykonywania zawodu”

NSA (skład z sędzią Hieronimem Sękiem) podkreślił, że art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c obejmuje usługi tylko wtedy, gdy są właściwe dla zawodu danej osoby. Technik analityki medycznej skorzysta ze zwolnienia w zakresie czynności diagnostyczno-laboratoryjnych (np. pobranie materiału do badań) – ale już nie w odniesieniu do innych zabiegów podologicznych.

Konsekwencje praktyczne dla podologów i gabinetów

Kiedy medyk-podolog może stosować zwolnienie?

Jeżeli usługę wykonuje osoba, której zawodowe kompetencje obejmują daną czynność i która realizuje cel terapeutyczny (profilaktyka, diagnoza, leczenie, poprawa zdrowia), zwolnienie jest możliwe. Przykładowo, pobranie wymazu ze zmiany skórnej w celu diagnostyki może mieścić się w zwolnieniu (pkt 19), o ile czynność jest typowa dla danego zawodu medycznego i podejmowana w celu ochrony zdrowia pacjenta.

Dlaczego kosmetyczka nie skorzysta ze zwolnienia?

Kosmetyczka nie wykonuje zawodu medycznego, zatem jej usługi nie mieszczą się w art. 43 ust. 1 pkt 19. Potwierdzają to zarówno praktyka interpretacyjna, jak i orzecznictwo (w tym utrwalona linia co do braku zwolnienia dla podologów/kosmetologów poza zakresem zawodów medycznych).

Co z pobieraniem materiału do badań i diagnostyką?

NSA zaakcentował, że pobieranie materiału do badań wykonywane przez osobę do tego uprawnioną w ramach jej zawodu medycznego może korzystać ze zwolnienia. Natomiast „typowe” zabiegi pielęgnacyjne/estetyczne – już nie.

Art. 43 ust. 1 pkt 19a – „przeniesienie” zwolnienia przy nabyciu we własnym imieniu na rzecz pacjenta

Jak poprawnie zorganizować współpracę z lekarzem/podmiotem leczniczym?

Przepis 19a pozwala zwolnić z VAT odsprzedaż usług medycznych, jeżeli gabinet nabywa je we własnym imieniu, ale na rzecz pacjenta od uprawnionego podmiotu (pkt 18–19). W praktyce wymaga to:

• właściwych umów z lekarzem/podmiotem leczniczym;

• jasnego wykazania, że gabinet działa na rzecz pacjenta (beneficjenta świadczenia);

• rozliczenia jako refakturowanie usługi zwolnionej.

NSA w omawianej sprawie wprost wskazał na tę ścieżkę jako hipotetyczną – ale podkreślił, że nie taki model przyjęła podatniczka.

TSUE o celu terapeutycznym – filtr dla zwolnień medycznych

D’Ambrumenil (C-307/01) i linia „purpose test”

Trybunał Sprawiedliwości UE od lat utrzymuje, że o zastosowaniu zwolnienia dla usług medycznych decyduje cel świadczenia (diagnostyczny/terapeutyczny). Jeżeli głównym celem nie jest ochrona zdrowia konkretnej osoby, zwolnienia nie ma. Ta linia ma zastosowanie także do usług okołopodologicznych.

Wniosek: nie każde świadczenie „okołomedyczne” jest zwolnione

Usługi o charakterze estetycznym/pielęgnacyjnym bez bezpośredniego celu terapeutycznego co do zasady nie wchodzą w zakres zwolnienia – nawet jeśli wykonuje je osoba z wykształceniem medycznym.

Stawka, gdy nie ma zwolnienia: 23% czy 8%?

WIS i PKWiU 96.02 (np. pedicure medyczny/kosmetyczny)

Brak zwolnienia nie zawsze oznacza 23%. Część usług kosmetycznych/pedicure może podlegać stawce 8% (PKWiU 96.02), co potwierdzają wybrane WIS. Uwaga: klasyfikacja zależy od opisu czynności i wiąże wyłącznie adresata decyzji.

Ostrożnie: WIS wiąże tylko adresata i tylko w stanie faktycznym

WIS nie „przenosi się” automatycznie na inny gabinet ani na inną usługę. W przypadku wątpliwości warto rozważyć własny wniosek o WIS (lub interpretację). 

Mapa typowych usług podologicznych – zwolnienie czy opodatkowanie?

Potrzebujesz zweryfikować klasyfikację PKWiU usług i wdrożyć politykę VAT w salonie/gabinecie?
Skontaktuj się z nami, aby omówić możliwe scenariusze i ryzyka.